Атнинский

Кулыма кабат дәү әтием Шамил Сабировның фотосын кулыма алам. Дәү әтием Күлле Киме авылыннан. Шушы авылдан 17 яшендә сугышка киткән. Башта телләрдән төшмәгән Суслонгер лагеренда өйрәнүләр уза. Гомель, Брест, Польша шәһәрләрен азат итүдә катнаша. Берлинга кадәр барып җитеп, исән-сау туган якларына әйләнеп кайтырга насыйп булган бәхетле шәхесләрнең берсе ул. Бәхетле димен, кулак малаена әтисез үсәргә, гаилә назын татырга насыйп булмаса да, сабырлык, ярдәмчел, мәрхәмәтле кебек сыйфатларны югалтмыйча гомер итте. ул. Мин аның бер генә тапкыр да сүгенгәнен хәтерләмим.

Минем бабам Нәҗмиев Зәки Нәҗми улы 1906нчы елны Күәм авылында крестьян гаиләсендә туган. Бөек Ватан сугышы башланганда бабайның 7 баласы була. Ул 1941 елның июленнән 1942 елның мартына кадәр сугышларда катнаша. Ленинград янындагы сугышта һөҗүм вакытында аягы яралана. Мин бабам белән бик нык горурланам. Дусым авылыннан Гөлшат.

Олы Әтнә урта мәктәбе базасында быел да “Җиңү диктанты” яздылар Теләгән һәркемгә мондый мөмкинлек бирелде. Район җитәкчеләре дә, хәтта тыл ветераны, Олы Әтнәдә яшәүче Мөнәвәрә Хәсәнова да кулларына ручка алып катнаштылар. Алдагы елларда, мөгаен, мондый зур чараны башка бер иркенрәк залда уздырырга туры килер. Чөнки, катнашучылар былтыргыдан да күбрәк иде һәм аларның саны ел саен арта. Соңыннан, диктант язучыларның кайберсе белән әңгәмә корылды:

Олы Әтнә урта мәктәбендә 1-11 сыйныфларда «Разговоры о важном» кысаларында махсус дәрес уткәрелде. Бөек Ватан сугышы чорында нацистлар һәм аларның иярченнәре тарафыннан совет халкына каршы геноцидны искә алдылар биредә. Укучылар геноцид төшенчәсе, кешелеккә каршы нинди җинаятьләр ясалуы белән таныштылар. "Аның министрлык тарафыннан әзерләнгән материаллар, видеофильмнар белән ныгытылуы аеруча үтемле булды". - дип саный завуч. Патриотик рухтагы әлеге дәрес укучы балаларга нык тәэсир итте.

Инде 90 нчы дистәне вакласа да сугыш китергән афәт-газапларны, хатирәләрне онытмый. "- Илдә сугыш башлануын мин әтидән ишеттем. Авылдан бер-бер артлы сугышка китә башладылар. Башта гармун уйнап, җырлап озатсалар, соңрак, болай гына киттеләр. Кешеләр белән бергә колхозның иң яхшы атларын да алдылар.

Олы Мәңгәр авылы җирлеге башлыгы Фәридә Филатова сугыш ветераннарының тол хатыннары һәм тыл ветераннары белән очрашты. Сугыш ветераннарының тол хатыннары һәм тыл ветераннарына Бөек Жиңү бәйрәме уңаеннан Татарстан республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов исеменнән котлау открыткалары һәм кучтәнәч пакетлар тапшырылды.

08.02.2023 Олы Мәңгәр мәктәбендә сугыш чорында балалар йортында яшәгән латыш балалары турында документаль фильм төшерү максаты белән бер төркем кунаклар булып китте.

02.03.2023 Олы Мәңгәр мәдәният йортында мәдәни багланышлар буенча Бөтенроссия “Православная молодежь” хәрәкәтенең төбәк бүлеге тарафыннан тормышка ашырылган «Мин сине сагынам» документаль фильмын тәкьдир итү булып узды.

2022 елның 3 сентябрендә Татарстанның барлык шәһәрләрендә һәм районнарында “Җиңү диктанты” узды. “Бердәм Россия” сәяси партиясенең “Тарихи хәтер” федераль проекты кысаларында узган халыкара тарихи диктант Бөек Ватан сугышы вакыйгалары темасына багышланган иде. Катнашучылар “Җиңү диктанты”н Олы Әтнә урта мәктәбендә яздылар. Бирем үтәүчеләр махсус бланкларга җаваплар тутырдылар. Шунысы сөендерә, барысы 20 кеше катнашты. Араларында өлкәннәр дә бар иде.

22 июнь - тарихыбызда сагышлы көннәрнең берсе - Хәтер һәм кайгы көне. 81 ел элек бу көнне, 200 миллионга якын кешенең тормышы "сугышка кадәр һәм аннан соңга" бүленде. Дошман гаскәрләренең Советлар Союзына һөҗүме турында куркыныч хәбәр барлык шәһәрләргә таралды. 1418 көн һәм төн канкойгыч сугыш барды. 22 июнь сәгать 22:00 дә Олы Әтнә авылының "Туган ягым" мәдәният һәм ял паркындагы обелиск каршында "Хәтер шәме" Бөтенроссия акциясе кысаларында шәмнәр яндырылды.